Çerez Süresi Nedir? Affiliate Linklerinde Atıf Penceresini Doğru Okumak

Bir okur yazınızdaki linke tıkladı, ürünü inceledi, sepete ekledi ve sayfayı kapattı. Üç gün sonra, bu sefer doğrudan mağazanın sitesine girip siparişi tamamladı. Bu satış size mi yazılır? Cevabı belirleyen şey çerez süresidir. Çerez süresi nedir sorusunun kısa cevabı şudur: tıklamanız ile okurun satın alması arasında geçebilecek azami süre.

Bu rehberde kavramı teknik takip altyapısına girmeden anlatıyoruz. Varsayımsal bir alışveriş yolculuğunu gün gün izleyecek, süre dolduğunda ne olduğunu görecek ve 1, 7 ve 30 günlük pencerelerin kazancınızı nasıl değiştirdiğini basit bir hesapla karşılaştıracağız. Son bölümde de kampanya sayfasında bu bilgiyi nasıl okuyacağınızı adım adım göstereceğiz.

Çerez süresi nedir?

Çerez süresi, bir kullanıcının affiliate linkine tıkladıktan sonra gerçekleştirdiği dönüşümün o linkin sahibi yayıncıya yazılabildiği azami zaman aralığıdır. Sektörde aynı kavram atıf penceresi (attribution window), cookie süresi veya dönüşüm penceresi olarak da geçer.

İsim tarihseldir. Affiliate takibinin ilk yıllarında tıklama bilgisi kullanıcının tarayıcısına bırakılan küçük bir dosyada, yani çerezde saklanırdı. Çerezin geçerlilik süresi ne kadarsa, satışın yayıncıya bağlanabileceği süre de o kadardı. Bugün birçok ağ tarayıcıdan bağımsız, sunucudan sunucuya çalışan yöntemler kullanıyor; dolayısıyla "çerez" kelimesi artık mekanizmayı değil, kuralı anlatıyor: "Tıklamadan sonra kaç gün içinde gelen satış bu yayıncıya aittir?"

Kavramı üç parçaya ayırmak işinizi kolaylaştırır:

• Başlangıç: Okurun linkinize tıkladığı an. Pencere bu andan itibaren işlemeye başlar.
• Süre: Kampanyanın belirlediği gün sayısı (veya saat). Örneğin 24 saat, 7 gün, 30 gün.
• Bitiş koşulu: Sürenin dolması ya da pencere içinde başka bir yayıncının linkine tıklanması. İkinci durumda satış genellikle son tıklanan yayıncıya geçer.

Satışın kime yazıldığı sorusunun genel mantığı için affiliate'te atıf nedir yazımıza bakabilirsiniz; burada yalnızca zaman boyutuna odaklanıyoruz.

Bir alışveriş yolculuğu üzerinden çerez süresi

Çerez süresinin pratikte ne anlama geldiğini görmenin en iyi yolu, tek bir okurun kararını gün gün izlemektir. Aşağıdaki senaryo tamamen varsayımsaldır.

Bir ev aletleri blogu işlettiğinizi düşünün. "Evde espresso için hangi makine?" başlıklı karşılaştırma yazınızda bir mağazanın kahve makinesine affiliate linki var. Kampanyanın atıf penceresi 30 gün.

1. gün, akşam: Deniz adlı bir okur yazınızı okuyor, linke tıklıyor, ürün sayfasında fiyatı ve yorumları inceliyor. Henüz almıyor; maaşını beklemek istiyor. Pencere bu tıklamayla açıldı.

4. gün: Deniz aynı makineyi bir video incelemede görüyor ama videonun açıklamasındaki linke tıklamıyor, sadece izliyor. Tıklama olmadığı için pencereniz etkilenmiyor.

9. gün: Deniz mağazanın sitesine doğrudan adresi yazarak giriyor, ürünü sepete ekliyor, kargo ücretini görünce vazgeçiyor. Bu ziyaret affiliate tıklaması olmadığı için yine pencerenizi değiştirmez.

16. gün: Maaş yattı. Deniz siparişi tamamlıyor. Tıklamanızın üzerinden 15 gün geçti; 30 günlük pencerenin içindesiniz ve arada başka bir yayıncı linkine tıklanmadı. Satış size yazılır.

Şimdi aynı yolculuğu farklı pencerelerle düşünelim:

• Pencere 7 gün olsaydı, 16. gündeki sipariş pencere dışında kalırdı. Deniz'in kararında en büyük payı sizin yazınız taşısa bile satış size yazılmazdı.
• Pencere 1 gün olsaydı, sadece 1. gün akşamı ile 2. gün akşamı arasındaki bir sipariş size yazılırdı.
• Deniz 4. günde video açıklamasındaki linke tıklamış olsaydı, 30 günlük pencerede bile satış büyük olasılıkla o videonun sahibine yazılırdı. Uzun pencere, rekabeti ortadan kaldırmaz.

Bu son nokta sık gözden kaçar: pencere uzunluğu, sizin tıklamanızın ne kadar süre "hayatta" kalacağını belirler; ama o süre boyunca başka bir yayıncının tıklamasına karşı koruma sağlamaz.

Çerez süresi bitince ne olur?

Çerez süresi dolduğunda, o tıklamanın herhangi bir satışa bağlanma hakkı sona erer ve sonraki satın almalar size yazılmaz. Okur 31. günde aynı ürünü alırsa sistem açısından bu satış ya organiktir ya da başka bir kanaldan gelmiştir.

Süre dolduktan sonra yaşanabilecek durumlar şunlardır:

1. Okur hiç geri dönmez. Tıklama raporunuzda kalır ama satışa dönüşmez. Bu, tıklama-satış oranınızı düşürür.
2. Okur doğrudan mağazaya girip satın alır. Satış reklamverenin organik satışı sayılır; size komisyon doğmaz.
3. Okur sizin linkinize yeniden tıklar. Yeni bir pencere açılır ve sayaç sıfırdan başlar. Bu yüzden içerikleri güncel tutmak ve okuru geri getirecek bir sebep vermek (fiyat güncellemesi, yeni karşılaştırma) uzun karar döngülü ürünlerde değerlidir.
4. Okur başka bir yayıncının linkine tıklar. Satış o yayıncıya yazılır; sizin pencereniz zaten kapanmış olduğu için bir çakışma da yoktur.

Dikkat: Sürenin dolmasını bekleyip okuru kendi linkinize "yeniden tıklatmak" için otomatik yönlendirme, gizli çerçeve veya okurun haberi olmadan link açtırma gibi yöntemler, kampanya kurallarının ve ağ politikalarının açık ihlalidir. Bu tür uygulamalar cookie stuffing olarak sınıflanır ve komisyon reddine, hesabın kapanmasına yol açar.

Çerez süresi ile onay süresi aynı şey değildir

Çerez süresi satın alma anını ölçer; onay süresi ise reklamverenin o satışı kesinleştirmek için beklediği dönemi. Yeni yayıncıların en sık karıştırdığı iki kavram bunlardır.

Bir örnekle ayıralım. 30 günlük atıf penceresi ve 45 günlük onay süresi olan bir kampanyada okur 20. günde satın alıyor. Satış pencere içinde olduğu için dönüşüm raporunuza "bekleyen" olarak düşer. Reklamveren iade ve iptal süresini bekler, 65. gün civarında onaylar. Onayın 30 günü aşmış olması hiçbir şeyi değiştirmez; satış zaten pencere içinde gerçekleşmiştir.

Bekleyen, onaylanan ve reddedilen durumların ne anlama geldiğini affiliate komisyon durumları yazısında ayrıntılı ele aldık. Ödeme takvimi için de ödeme eşiği ve vadesi rehberine göz atabilirsiniz.

1, 7 ve 30 günlük çerez süresi kazancınızı nasıl etkiler?

Pencere uzadıkça, tıklamadan günler sonra karar veren okurların satışları da size yazılır; ancak bu ek kazancın büyüklüğü tamamen okurlarınızın satın alma alışkanlığına bağlıdır. Aşağıdaki hesap bunu somutlaştırmak için kurgulanmış varsayımsal bir örnektir.

Varsayalım ki bir ay içinde linklerinizden 1.000 tıklama geldi ve bu tıklamalardan sonra okurlar toplam 70 sipariş verdi. Siparişlerin tıklamadan ne kadar sonra verildiği şöyle dağılsın:

• Aynı gün (ilk 24 saat): 40 sipariş
• 2. ile 7. gün arası: 15 sipariş
• 8. ile 30. gün arası: 10 sipariş
• 30. günden sonra: 5 sipariş

Sipariş başına ortalama komisyonunuz da 80 TL olsun. Arada başka yayıncıya tıklanmadığını varsayarsak üç farklı pencerede tablo şöyle oluşur:

Son sütun, sektörde EPC (earnings per click, tıklama başına kazanç) olarak bilinen metriğin sadeleştirilmiş halidir. Ayrıntılı hesap için EPC, CR ve ROAS rehberine bakabilirsiniz.

Bu tablodan çıkarılacak üç ders var:

1. Fark, okur davranışından gelir. Okurlarınızın neredeyse tamamı aynı gün alışveriş yapıyorsa 1 ve 30 gün arasındaki fark küçük kalır. Gıda, küçük aksesuar, dijital abonelik gibi düşük fiyatlı ve dürtüsel alımlarda durum genellikle böyledir.
2. Pahalı ve düşünülerek alınan üründe pencere kritik hale gelir. Beyaz eşya, mobilya, eğitim programı, tatil gibi kategorilerde okurlar araştırır, karşılaştırır, maaş gününü bekler. Bu kategorilerde kısa pencere, emeğinizin önemli kısmını görünmez kılabilir.
3. Uzun pencere, düşük komisyonu tek başına telafi etmez. 30 günlük ve %4 komisyonlu bir kampanya, 7 günlük ve %7 komisyonlu bir kampanyadan daha az kazandırabilir. Karşılaştırmayı her zaman tıklama başına kazanç üzerinden yapın.

İpucu: Kendi okur kitlenizin karar süresini merak ediyorsanız, aynı ürüne farklı içeriklerden verdiğiniz linkleri bir süre izleyin. Raporunuzda tıklama ve dönüşüm zamanlarını karşılaştırmak, hangi içerik türünün hızlı, hangisinin yavaş karar ürettiğini gösterir.

Kısa pencere ne zaman sorun değildir, uzun pencere ne zaman yanıltır?

Kısa pencere, okurun satın alma niyetinin zaten yüksek olduğu anlarda sorun yaratmaz; uzun pencere ise rekabetin yoğun olduğu kanallarda beklenenden az fark yaratabilir. Pencereyi değerlendirirken trafiğinizin niteliğini hesaba katın.

Kısa pencerenin yeterli olduğu durumlar:

• Kupon ve indirim kodu arayan okur, genellikle ödeme adımına çok yakındır. Bu okurun siparişi çoğu zaman dakikalar içinde gelir.
• "Bugün biten kampanya" duyuruları gibi zamana bağlı içeriklerde okur ya hemen alır ya hiç almaz.
• Uygulama yükleme veya ücretsiz kayıt gibi düşük sürtünmeli hedeflerde eylem genellikle aynı oturumda gerçekleşir.

Uzun pencerenin beklenenden az fark yarattığı durumlar:

• Okurunuz karar sürecinde birçok yayıncı sitesini geziyorsa, son tıklamayı başkası alabilir. Pencerenin uzunluğu bu durumda sizin değil, son tıklanan yayıncının işine yarar.
• Okur karar anında arama motoruna mağaza adını yazıp reklamverenin kendi ücretli reklamına tıklarsa, kampanya kurallarına bağlı olarak satış reklamverenin kendi kanalına sayılabilir.
• Okur farklı bir cihazdan, hesabına giriş yapmadan alışveriş yaparsa tıklama ile sipariş eşleşmeyebilir. Bu konuyu çapraz cihaz takibi yazısında inceledik.

Bu yüzden pencereyi tek başına bir kalite işareti olarak görmeyin. Asıl soru şudur: "Benim okurum bu ürünü ne kadar sürede alıyor ve bu süre içinde başka hangi yayıncılarla karşılaşıyor?"

Kampanya sayfasında çerez süresi nasıl okunur?

Çerez süresi, kampanya sayfasında genellikle "atıf penceresi", "çerez süresi" veya "dönüşüm penceresi" başlığıyla, gün ya da saat cinsinden gösterilir. Ancak tek bir rakama bakıp geçmek yerine çevresindeki bilgileri de okumanız gerekir. Aşağıdaki sırayla ilerleyin:

1. Süreyi ve birimini bulun. "1 gün" ile "24 saat" çoğu zaman aynı anlama gelir ve tıklama anından itibaren sayılır; takvim günü olarak değil. Emin değilseniz reklamverene veya ağ destek ekibine sorun.
2. Hedef türüne göre farklılık var mı, bakın. Bazı kampanyalarda kayıt hedefi için kısa, satış hedefi için uzun pencere tanımlanır. Tek kampanyada birden fazla hedef (goal) varsa her birinin süresini ayrı kontrol edin.
3. Hangi tıklamanın sayıldığını öğrenin. Kampanya açıklamasında "son tıklama geçerlidir" gibi bir ifade varsa pencere içinde başka yayıncıya tıklanması satışı ondan yana çevirir. Bu, sektördeki en yaygın kuraldır.
4. Kupon ve kanal istisnalarını okuyun. Bazı kampanyalarda okur başka bir yayıncıya ait kupon kodunu kullanırsa satış o kodun sahibine yazılabilir. Reklamverenin kendi ücretli reklamlarından gelen satışlar da hariç tutulabilir. Bu tür reddedilmelerde ret sebebi genellikle "farklı kanal" olarak görünür.
5. Onay süresini ayrı not edin. Penceredeki gün sayısı ile onay için beklenen gün sayısını karıştırmayın; ikisi farklı sorulara cevap verir.
6. Performans verisiyle birlikte değerlendirin. Pencerenin uzunluğu, kampanyanın tıklama başına kazancı ve onay oranı ile birlikte anlam kazanır.
7. Kural değişikliklerini takip edin. Pencere kısaltılırsa ödemeniz dolaylı olarak düşebilir. Bu yüzden duyuruları ve bildirimleri düzenli okuyun.

Kampanya sayfasının diğer alanlarını nasıl yorumlayacağınızı merak ediyorsanız offer nedir, kampanya sayfası nasıl okunur rehberi bütün resmi verir.

Adfacten'de: Atıf penceresi her kampanya için ayrı tanımlanır ve kampanya sayfasında açıkça gösterilir. Aynı sayfada ağ genelinden son 30 günün EPC, dönüşüm oranı ve onay oranı da yer alır; böylece pencerenin uzunluğunu gerçek performansla birlikte değerlendirebilirsiniz. Yayıncı ödemesini düşüren kural değişiklikleri en az 7 gün önceden bildirilir.

Kampanyaları kendiniz incelemek isterseniz yayıncı hesabı açarak kampanya sayfalarındaki atıf penceresi, hedef ve performans bilgilerini kayıt sonrasında görebilirsiniz.

Çerez süresi hakkında yaygın yanlış inanışlar

Çerez süresiyle ilgili yanlış bilgilerin çoğu, kavramın adından ve eski takip yöntemlerinden kaynaklanır. En sık karşılaştığımız beş yanlışı düzeltelim.

"Çerez süresi dolmadıkça satış kesin benimdir." Değildir. Pencere içinde başka bir yayıncıya tıklanması, okurun farklı cihazdan alışveriş yapması veya kampanyanın kanal istisnaları satışı sizden alabilir.

"Okur tarayıcı çerezlerini silerse her şey biter." Bu, yalnızca takibin sadece tarayıcı çerezine dayandığı kurulumlar için geçerlidir. Sunucu tabanlı takip kullanan kampanyalarda tıklama, siparişle birlikte saklanan bir takip kimliği üzerinden eşleşir. Takip kimliğinin işleyişini click ID nedir yazısında anlattık.

"Aynı okur iki kez tıklarsa iki komisyon alırım." Hayır. Tıklama sayısı değil sipariş sayısı önemlidir. İkinci tıklama sadece pencereyi yeniler.

"Pencere ne kadar uzunsa reklamveren o kadar cömerttir." Pencere uzunluğu bir maliyet tercihidir. Reklamveren uzun pencere verip komisyon oranını düşük tutabilir ya da kısa pencereyle yüksek oran sunabilir. Bu dengenin reklamveren tarafındaki mantığını çerez süresi ile komisyon oranı dengesi yazısında inceledik.

"Satış onaylanmadan pencere dolarsa komisyon yanar." Yanmaz. Pencere satın alma anını ölçer; onay daha sonra gelebilir.

Yayıncı olarak çerez süresinden en iyi şekilde yararlanmak

Çerez süresini değiştiremezsiniz ama içeriğinizi ve kampanya seçiminizi ona göre ayarlayabilirsiniz. Aşağıdaki kontrol listesi, pencereyi kazanca dönüştürmenin pratik yollarını özetler:

• Ürünün karar süresini tahmin edin. Düşünülerek alınan ürünlerde uzun pencereli kampanyaları tercih edin; dürtüsel alımlarda pencereden çok komisyon oranına ve dönüşüm oranına bakın.
• Karar anına yakın içerik üretin. "En iyi X" karşılaştırmaları, fiyat güncellemeleri ve satın alma rehberleri, okuru satın almaya yakın bir anda yakalar. Bu, kısa pencerelerde bile satışın size yazılma ihtimalini artırır.
• Okuru geri getirecek sebep yaratın. Uzun karar döngülü ürünlerde güncel fiyat tabloları, stok bildirimleri veya bülten, okurun karar gününde yeniden sizin linkinize tıklamasını sağlar ve pencereyi meşru biçimde yeniler.
• Linklerinizi doğru yere koyun. Okurun tıkladığı link doğrudan ilgili ürün sayfasına gidiyorsa sepete ekleme olasılığı artar. Bunun için deep link kullanımını inceleyin.
• Raporu tıklama tarihiyle okuyun. Dönüşüm tarihleri ile tıklama tarihlerini karşılaştırmak, okurlarınızın gerçek karar süresini gösterir ve kampanya seçiminizi veriyle yapmanızı sağlar.
• Takip edilmeyen satışları belgeleyin. Okurunuzun satın aldığından eminseniz ama satış raporda yoksa, kampanyanın kabul ettiği durumlarda kayıp satış bildirimi yapabilirsiniz.

Adfacten ile başlayın

Çerez süresi, affiliate kazancınızı doğrudan etkileyen ama tek başına anlam taşımayan bir kuraldır. Doğru okunduğunda hangi kampanyayı hangi içerikte kullanacağınızı belirlemenize yardım eder: hızlı karar verilen ürünlerde oran ve dönüşüm, düşünülerek alınan ürünlerde ise uzun pencere ön plana çıkar.

Adfacten, 2014'ten beri faaliyet gösteren, Türkiye merkezli ve dünya geneline hizmet veren bir performans pazarlama ağıdır. 500'ü aşkın aktif yayıncı ve 150'yi aşkın kampanya arasında, her kampanyanın atıf penceresini, hedeflerini ve son 30 günlük performansını aynı sayfada görerek seçim yapabilirsiniz. Yayıncılara sunduğumuz araçların tamamı için yayıncılar sayfasına göz atabilirsiniz.

Hazırsanız yayıncı olarak ücretsiz kaydolun, ilk kampanyanızın atıf penceresini bu rehberdeki adımlarla okuyun ve içeriğinizi okurlarınızın gerçek karar süresine göre planlayın.